Coalitiepartijen zien aanknopingspunten voor samenwerking

Bart Belterman/BDU Media Coalitiepartijen zien aanknopingspunten voor samenwerking 13-04-2018, 16:20 | Van de redactie AMERSFOORT Verkenner Joris Backer heeft in de afgelopen week met vertegenwoordigers van de fracties van CDA, ChristenUnie, D66, GroenLinks en de VVD de verkennende gesprekken voor de vorming van een coalitie voortgezet. Deze tweede ronde van verdiepende gesprekken bood genoeg aanknopingspunten om de eindrapportage tijdig af te ronden en aan te bieden aan de burgemeester en de fracties in de gemeenteraad. Backer licht zijn advies op dinsdag 17 april om 21.30 uur toe tijdens een openbare bijeenkomst in de raadzaal.

In de gesprekken werd duidelijk dat alle partijen zich bewust zijn dat Amersfoort voor grote opgaven staat en een schaalsprong in de ontwikkeling van de stad doormaakt. Men voelt allen de noodzaak en de verantwoordelijkheid om een slagvaardig en stabiel bestuur te vormen voor de komende vier jaar.

Informateur Wouter de Jong (58), in het dagelijks leven burgemeester van Houten, zei dat het in de verkennende fase de uitdrukkelijke wens van de beoogde coalitiepartijen was om het proces te laten verlopen zoals het gelopen is. D66 diende een motie in om de verslagen alsnog openbaar te maken en die werd unaniem aangenomen. Vrijdag 6 april is er een zogeheten tussenstop geweest waarbij de vier partijen aan tafel zaten, zonder dat de andere zeven partijen daarvan op de hoogte waren. Ook dat is niet in goede aarde gevallen. De informateur merkte dat er, zoals hij het noemt, erfenissen uit het verleden uit de wereld geholpen moesten worden. Hij vond het nodig daarom nogmaals met de beoogde coalitiepartners te praten.

CONCLUSIE De conclusie van de verkenner is dat de voorkeursvariant die voorshands de meeste kans maakt om een duurzame, stabiele en ambitieuze coalitie te vormen, bestaat uit (op alfabetische volgorde) de ChristenUnie, D66, GroenLinks en VVD.

VOORKEUR Er kwam ook een vraag waarom als vierde partij, behalve de SGP, ook niet het CDA zou worden meegenomen bij de coalitievorming. ChristenUnie en VVD hebben volgens de informateur een voorkeur getoond voor de SGP. De ChristenUnie vindt de stabiliteit bij de SGP beter dan bij het CDA. De beoogde wethouders zijn Engbert Stroobosscher (ChristenUnie), Dylan Lochtenberg (VVD), Martijn Beek (ProVeenendaal) en Marco Verloop (SGP).

ChristenUnie Hattem wil college met CDA en PvdA

Joris Backer beveelt aan dat een voortzetting van een door de beoogde collegepartijen breed gedragen (in)formateur de beste kans van slagen biedt. Het gewenste profiel zou zijns inziens iemand dienen te zijn met lokale bestuurservaring die korte inwerktijd nodig heeft. Hij/zij kan op basis van de bouwstenen die al in deze fase door de fracties zijn verkend, verder onderzoeken of op redelijke termijn overeenstemming kan worden bereikt over een collegeprogramma en invulling van portefeuilles.

De eerste stap was een teamsessie buiten het stadhuis om elkaar beter te leren kennen en werkafspraken te maken over het proces voor de komende weken. Inmiddels zijn er twee inhoudelijke bijeenkomsten geweest. Afgelopen dinsdag hebben de teams een inhoudelijke verkenning gedaan van de ontwikkelingen en opgaven voor de stad Op weg naar Zwolle 2030. Vrijdagmorgen hebben de teams zich laten voeden met informatie over het sociaal domein en is stilgestaan bij de betrokkenheid van inwoners bij het formatieproces. Er is onder andere afgesproken dat er wekelijks een persmoment plaatsvindt, waarin de formateur verslag doet van de stand van zaken. De inwoners worden – op nog uit te werken wijze – uitgenodigd en in de gelegenheid gesteld om te reageren op ideeën van de formerende fracties voor de toekomst van de stad, Zwolle in 2030. Ook worden de fracties die nu niet aan tafel zitten geconsulteerd.

Backer geeft op dinsdag 17 april om 21.30 uur in de raadzaal een nadere toelichting op zijn advies en zal vragen beantwoorden van leden van de gemeenteraad.

Morgen, zaterdag 14 april, wordt de agenda voor de komende tijd besproken en volgt er een verdere inhoudelijke verdieping van de verkenning Op weg naar Zwolle 2030. De formateur is tevreden over het proces tot nu toe. “Iedereen heeft hard gewerkt in een goede en constructieve sfeer. Daarbij is er, naast een serieuze blik op de opgaven voor de komende vier jaar, ook de nodige humor en ruimte voor ontspannen momenten.”

MEEST KANSRIJK Backer concludeert dat de combinatie van de fracties ChristenUnie, D66, GroenLinks en VVD de uitdagingen waar Amersfoort voor staat met eenzelfde urgentie en ambitie het hoofd willen bieden. Daarbij heeft de verkenner zijn advies gebaseerd op drie pijlers: de voorkeur voor een vierpartijencoalitie, de bereidheid om inhoudelijke verschillen te overbruggen door vrije kwesties op te nemen in een akkoord en het vertrouwen dat partijen onderling hebben opgebouwd in de afgelopen periode.

VIERPARTIJENCOALITIE Partijen hebben een duidelijke voorkeur uitgesproken voor een vierpartijencoalitie met een ambitieus en gedegen akkoord op hoofdlijnen. Hoe meer partijen, hoe groter de verwatering van de ambitie of verlies aan cohesie in de uitvoering, is de gedachtegang.

Met name de drie partijen die buiten de coalitieboot vielen, de VVD, de PvdA en GrienLinks hadden allen drie zetels veroverd, waren verbaasd, aangeslagen, boos en toch wel behoorlijk gefrustreerd. Zij hadden alledrie zichzelf eigenlijk, zo bleek, die derde plek in de coalitie toegedacht. Immers, zo was de redenering, zij hadden elk drie zetels, en de CU die nu naar voren is geschoven, 'maar' twee. En dus werd er weer eens stevig gedebatteerd in de raad van Tytsjerksteradiel. Het ging nu niet alleen over politieke standpunten en de daaruit voortvloeiende tegenstellingen, maar ook over mensen.

INHOUDELIJKE VERSCHILLEN Joris Backer schat in dat geen van de partijen inhoudelijke breekpunten heeft geformuleerd en dat de programmatische verschillen – die er natuurlijk zijn – overbrugbaar zullen blijken. Dat kan enerzijds inhoudelijk door in de volgende fase compromissen te vinden (niet door uit te ruilen) en deze in een coalitieakkoord vast te leggen. Maar zeker ook door in een collegeakkoord ruimte te bieden voor een vrije kwestie, mocht dit noodzakelijk zijn. De mogelijkheid van een vrije kwestie, deel uitmakend van een sterke, stabiele en gedeelde inhoudelijke basis, wordt door partijen ook dienstbaar geacht aan het functioneren van de gemeenteraad als geheel waar niet alle kwesties zijn 'dichtgetimmerd'. Hiermee wordt recht gedaan aan de uitslag van de verkiezingen en aan de wensen die zijn geuit door fracties die die alleen in de eerste ronde aan de gesprekken hebben deelgenomen.

Als mededirecteur van het bouwbedrijf voert Albert Maljaars werkzaamheden uit in de gemeente, aldus Schot. Dat strookt niet met het raadslidmaatschap. Daarom is binnen de fractie in goed overleg besloten dat hij zijn raadszetel afstaat. Het is jammer, maar integriteit moet bovenaan staan en vanuit dat oogpunt was dit de enige juiste stap, zegt Schot, verwijzend naar het gevaar van ongeoorloofde belangenverstrengeling. Er mag geen enkele aanleiding zijn tot eventuele discussie hierover.

OPGEBOUWD VERTROUWEN De keuze voor deze combinatie van vier fracties is zowel inhoudelijk programmatisch gedreven, als door de onderlinge herkenning van ambitie en opgebouwd vertrouwen in de afgelopen collegeperiode. De politieke gedeelde ambitie vat Backer samen als: de wens om een beslissende koerswending te geven richting een duurzame CO2-neutrale stad en om in de geest daarvan de schaalsprong – en zijn gevolgen voor huisvesting, voorzieningen (onder andere sociaal en cultureel) en de energietransitie – zo geïntegreerd mogelijk vorm te geven. Bovendien wordt erkend dat de bestuurlijke en ambtelijke voorbereiding op de invoering van de Omgevingswet, die een nieuwe verhouding tussen overheid en samenleving ordent, nog een uitdaging zal toevoegen.

CU, AB, SGP en CDA om de tafel in Elburg

ANDERE MOGELIJKHEDEN Ten slotte geeft de verkenner aan dat dit advies niet betekent dat varianten waar het CDA deel van uitmaakt, voorgoed van tafel zijn. Dat ligt anders bij de vijfpartijenvariant ChristenUnie, D66, GroenLinks, PvdA en SP, die door geen van de fracties nog langer realistisch word geacht. Mochten ChristenUnie, D66, GroenLinks en VVD er evenwel in de volgende fase niet uitkomen op nu nog niet te voorziene politieke keuzes (door nieuwe feiten, voortschrijdend inzicht, of aantal wethouders en/of verdeling van portefeuilles), kan een vierpartijenvariant met het CDA dan wel een vijfpartijenvariant opnieuw in beeld komen.

Willem Krooneman (formateur): ,,Samen met Han Dickhof pak ik de formatie op. We hopen eind april een coalitieakkoord te kunnen ondertekenen en presenteren. Zorgvuldigheid gaat hierbij natuurlijk voor snelheid. Als alles volgens planning verloopt, kunnen de nieuwe wethouders in de raadsvergadering van 14 mei worden geïnstalleerd. In diezelfde vergadering kan dan ook het coalitieakkoord besproken worden."

Auke Schipper aangedragen als kandidaat-wethouder

HATTEM – De ChristenUnie in Hattem voert in de komende weken onderhandelingen met het CDA en de PvdA over een nieuw te vormen college. Dit bleek donderdag tijdens een ingelaste gemeenteraadsvergadering.

In een ingelaste raadvergadering lichtte de ChristenUnie de formatiekoers toe. Die bestaat uit twee ingrediënten: formatiegesprekken met CDA en PvdA en afstemming met de andere partijen met als verwacht resultaat een breed gedragen coalitieakkoord.

Coalitie vormen voor het oog van de camera: goed idee?

Eerder deze week nam de fractie van de ChristenUnie het besluit om in zee te gaan met het CDA en de PvdA. De Zwolse oud-wethouder Filip van As voerde verkennende besprekingen met alle lokale politieke partijen. Het verslag daarvan vormde de basis voor de ingeslagen koers, evenals de eerdere gesprekken van alle fractievoorzitters met Arend Palland en Margriet Brouwer, de tot raadslid verkozen nummers 1 en 2 op de CU-kandidatenlijst.

Fractievoorzitter Arend Palland licht de keuze toe: Er zijn met alle partijen plezierige en constructieve gesprekken gevoerd. We merken dat er naast verschillen ook veel overeenkomsten zijn in wat we willen voor en met ons mooie Hattem. Onze keuze voor CDA en PvdA is logisch als je naar de verkiezingsuitslag kijkt. Het CDA is met vier zetels een grote partij gebleven, terwijl de PvdA erin slaagde om een derde zetel in de wacht te slepen. We denken de uitslag het best begrepen te hebben als we aan de slag gaan met deze twee partijen.

De ChristenUnie draagt de 40-jarige Auke Schipper als kandidaat-wethouder voor. De partij kwam bij hem uit na diverse gesprekken met bestuur en fractie.


Amersfoort at Twitter: