Bijzonder stuk Apeldoornse oorlogsgeschiedenis in brochure

HOENDERLOO – Politiefotograaf Jan Muda uit Apeldoorn is alleen bij insiders bekend. Maar zijn iconische foto's van de onbedoelde aanslag op SS-officier Hanns Rauter bij de Woeste Hoeve kent bijna iedereen. Maar waar zijn al die andere opnames die hij in de oorlog maakte in opdracht van de Sicherheitsdienst?

Bij het NIOD in Amsterdam zijn enkel een handjevol fotos van de Woeste Hoeve bekend met een stempel van Muda op de achterkant. Maar de man die werkte voor de identificatiedienst, een soort technische recherche avant-la-lettre, was present bij ieder lijk dat volgens de Duitsers gefotografeerd moest worden. Een Duitse militair die zelfmoord pleegt in het bos, een gefusilleerde piloot op straat of de gevolgen van een overval door het verzet, Muda was erbij met zijn fotocamera.  

Wat ga je doen? – Je schrijft en redigeert teksten en persberichten; – Je stelt advertenties op; – Je ontwikkelt folders, brochures, affiches, drukwerk en digitale publicaties binnen de huisstijl en/of campagnestijl; – Je begeleidt vormgeving en drukwerk; – Je voert van de eindredactie van genoemde media-uitingen; – Je bent verantwoordelijk voor grote en kleine (online en offline) campagnes en bijbehorende resultaten; – Je onderhoudt perscontacten.  Welke ervaring heb je nodig? – HBO werk- en denkniveau; o Opleiding marketing / communicatie en/of kunst- / cultuurwetenschappen; – Aantoonbare ervaring in een soortgelijke functie en affiniteit met de culturele sector. – Uitstekende communicatieve vaardigheden in woord en geschrift; – Liefde voor nauwkeurige taal- en beeldredactie.

Jan Muda wordt op 23-06-1919 in Groningen geboren. Muda heeft in eerste instantie als laborant bij een fotozaak gewerkt. Per 1 januari 1941 treedt hij in dienst bij de Gemeentepolitie Apeldoorn. Tijdens de eerste jaren van de bezetting nemen de Duitsers veel mensen en vooral oud-militairen aan bij de politie. Muda heeft geen diploma, hij volgt enkel een mondelinge cursus in politievakkennis. In 1943 wordt hij na een reorganisatie wachtmeester  gemeentepolitie.

portretfoto Jan Muda – Collectie Nationaal Veiligheidsinstituut

Over CODA Met een bibliotheek, museum en archief is CODA hét cultuurhuis van Apeldoorn, voor Apeldoorners en voor bezoekers van elders. CODA is een bron van inspiratie op het gebied van literatuur, kunst en erfgoed – middenin het hart van de stad. In CODA ontdek je de mooiste verhalen, beleef je de geschiedenis van Apeldoorn en de Veluwe en proef je van kunst en cultuur. We willen voor onze bezoekers een belangrijke plek zijn waar talenten kunnen groeien en bloeien. Een plek waar je vindt wat je zoekt, maar ook verrast wordt door dat wat je niet zocht.

Een verzetsgroep denkt in de nacht van 6 op 7 maart 1945 bij herberg De Woeste Hoeve een vrachtwagen te kapen van de Duitsers, maar stuit op de stafauto van SS-leider Hanns Albin Rauter. Bij de schietpartij worden meer dan 230 schoten afgevuurd. De chauffeur en een stafofficier overleven dat niet. Rauter raakt zwaargewond en wordt in de vroege ochtend door het Duitse Rode Kruis naar Apeldoorn gebracht, waar hij geneest van de talrijke schotwonden. De SD stelt een onderzoek in, Muda wordt naar de Woeste Hoeve gestuurd en maakt fotos van de stafauto met de slachtoffers en de vele kogelgaten. Later volgt ook nog een reconstructie. De gevolgen zijn groot; als wraak worden zondag 8 maart 117 Nederlandse gevangenen doodgeschoten op de plek van de aanslag. Op andere plaatsen in het land worden nog eens 146 Nederlanders geëxecuteerd.

Als PR functionaris ben je continu bezig om de (naams-)bekendheid van CODA te vergroten. Je bent verantwoordelijk voor de merkprofilering van het museum, de bibliotheek en het archief. Daarnaast houd je je bezig met het in de markt zetten en promoten van de tentoonstellingen en andere programmering aan uiteenlopende doelgroepen. Jij weet als geen ander hoe je online en offline campagnes opzet, persberichten schrijft, mediacontacten onderhoudt en social media inzet om gestelde doelen te behalen.

Direct na de aftocht van de Duitsers gaat de Apeldoorner gewoon verder met zijn werk, en legt het opbrengen van foute landgenoten en het vieren van de bevrijding vast. In de beeldbank van CODA Apeldoorn zijn alleen naoorlogse fotos van Muda te vinden, niemand schijnt te weten waar zijn ongetwijfeld vele en indrukwekkende opnames uit de oorlogsperiode zijn gebleven. Zijn ze gesneuveld in een opruimactie in de archieven van de politie of heeft de fotograaf zijn eigen werk vernietigd omdat hij de beelden niet meer kon verdragen?

In 1947 haalt Muda alsnog zijn politiediploma. Vijf jaar later wordt hij hoofdagent en in 1956 wordt hij burger-ambtenaar en officieel politiefotograaf. in 1976 stopt hij als technische hoofdambtenaar en wordt afgekeurd. Volgens collegas zou hij depressief zijn geworden door alle ellende en lijken die hij zag en fotografeerde. In 1977 wordt Muda koninklijk onderscheiden. De fotograaf van de Woeste Hoeve overlijdt op 12 oktober 2000, 81 jaar oud.

Met een bibliotheek, museum en archief is CODA hét cultuurhuis van Apeldoorn. Een bron van inspiratie op het gebied van literatuur, kunst en erfgoed – middenin het hart van de stad. Passie om bezoekers en klanten over kunst, cultuur, literatuur, poëzie, historie en erfgoed te vertellen, te informeren en te inspireren vormen het DNA van CODA. En dat zit in al onze medewerkers.

De Rolleicord-camera van Jan Muda is in bezit van het PIT-Veiligheidsmuseum in Almere dat ook beschikt over één van de weinige portretten van een jongere Muda. Het museum opent op 14 april de expositie Zwart Wit Grijs: de Nederlandse politie in de Tweede Wereldorlog en ruimt daar ook een klein plekje in voor de Apeldoornse fotograaf van wie zo weinig oorlogsfotos bewaard zijn gebleven. Aan de hand van objecten, documenten, foto’s, videos en persoonlijke verhalen geeft de tentoonstelling een beeld van de Nederlandse politie in de Tweede Wereldoorlog.

Heeft u opmerkingen of aanvullingen op dit bericht? Mail dan met de redactie: omroep@gld.nl

U gebruikt een adblocker.Als u de online krant wilt lezen en/of de advertenties wilt zien moet u deze uitzetten!


Apeldoorn at Twitter: