Demonstreren tegen Zwarte Piet in Zwolle en Apeldoorn? Ja! Officieel …

De serviceafdeling is te bereiken op telefoonnummer 088 – 013 9930. De servicepagina kun je hier vinden. Klik hier om direct de Krant.bd.nl te lezen.

Wat moet Zwolle doen om de intocht van Sinterklaas en de aangekondigde demonstratie van actiegroep Kick Out Zwarte Piet (KOZP) in goede banen te leiden? Maandag kondigde KOZP aan om over twee weken in Zwolle – en zeventien andere gemeenten – te gaan demonstreren tijdens de intocht. Bernd Jager, die vorig jaar als veiligheidsadviseur betrokken was bij de landelijk intocht van Sinterklaas in Dokkum, heeft een tip voor Zwolle: "Ga snel in gesprek met de demonstranten."

Het was de dag van de blokkeer-Friezen: een groep mensen blokkeerde de snelweg A7 om te voorkomen dat KOZP in Dokkum zou gaan demonstreren tegen Zwarte Piet. Bernd Jager was destijds verantwoordelijk voor de veiligheid tijdens de intocht en weet als geen ander wat er komt kijken bij een demonstratie.

Demonstreren tegen Zwarte Piet in Zwolle en Apeldoorn? Ja! Officieel aankondigen? Weten we nog niet

"Snel contact leggen met de organisatie", zegt Jager. De gemeente, KOZP en de organisatie van de intocht moeten vooraf goed afstemmen hoe alles moet gaan verlopen. "Belangrijk is bijvoorbeeld dat Zwolle bij de organisatie probeert te achterhalen hoeveel deelnemers er worden verwacht, vanwege de locatie die moet worden aangewezen."

En die locatie mag niet zomaar ergens op een industrieterrein, ver van het centrum? "De gemeente moet kunnen faciliteren op de plek die de demonstranten zelf in gedachten hebben", legt Jager uit.

"In alle overleggen zal de locatie leidend zijn. Je wilt de intocht goed laten verlopen, maar ook de demonstratie zo goed mogelijk door laten gaan. Er is dus een heel goede afstemming nodig tussen de gemeente, KOZP en de organisatie van de intocht."

De demonstratie is aangekondigd op onder meer Facebook, maar de gemeente Zwolle heeft nog geen officiële melding ontvangen. Kan dat een probleem opleveren?

"In de plaatselijke verordening van een gemeente staat vaak hoeveel uur van tevoren een demonstratie aangekondigd moet worden", zegt Jager. "Meestal is dat 72 uur. Maar jurisprudentie wijst wel uit dat als een demonstratie niet wordt aangekondigd, dat voor een burgemeester niet per se een reden kan zijn om een demonstratie helemaal te verbieden."

Sowieso heeft een burgemeester heel goede redenen nodig om een demonstratie te verbieden. "Aan het recht op demonstreren moet een heel zwaar belang aan toegekend worden." Zomaar verbieden is dus niet mogelijk. 

"De burgemeester kan wel aanvullende eisen stellen. Bijvoorbeeld een verbod op het blokkeren van kruispunten in verband met de verkeersdoorstroming. Of dat geen goederen meegenomen mogen worden die als wapen gebruikt kunnen worden."

Een demonstratie kan altijd een tegendemonstratie uitlokken. Of mensen die iets tegen de demonstranten willen doen. Hoe moet je daar mee omgaan?

"Dat zijn twee verschillende dingen die je benoemt. Je moet er als gemeente rekening mee houden dat wanneer je een demonstratie van KOZP de ruimte biedt, je een tegendemonstratie ook de ruimte moet bieden. In Dokkum waren daarom twee vakken gecreëerd, eentje voor KOZP en eentje voor de tegendemonstranten."

"Daarnaast moet je je voorbereiden op groepen die zich eventueel willen keren tegen de demonstranten. Dan kom je op het gebied van openbare orde en dan zijn er verschillende mogelijkheden. Extra politie, extra beveiliging, regelen of bijvoorbeeld een oproep van de burgemeester aan iedereen om gezond verstand te blijven gebruiken."

In Dokkum werd in de aanloop naar de intocht vorig jaar onder meer ook met de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) overlegd. Gaat dat in Zwolle ook gebeuren?

"Ik verwacht niet dat NCTV een rol zal spelen in Zwolle", zegt Jager. "Dat was in Dokkum wel het geval omdat het om de landelijke intocht ging en deze live werd uitgezonden op de nationale televisie."

KOZP werd vorig jaar in een rapport van NCTV over het dreigingsbeeld genoemd als extreemlinkse antiracistische actiegroep. Daarbij werd ook gerefereerd aan incidentele confrontaties tussen links- en rechtsextremisten. Maar Jager denkt dat een eventueel risico bij een lokale intocht veel kleiner is.

"Dat zou genoeg tijd moeten zijn, als je maar snel genoeg met elkaar in contact treedt." De gemeente heeft inmiddels aangegeven contact op te gaan nemen met KOZP. Op inhoudelijke vragen kan de gemeente nog niet ingaan.

"De intocht en de demonstratie moeten heel goed samen kunnen", eindigt Jager. "Het is alleen wel lastig dat de discussie over Zwarte Piet zo gepolariseerd is, op landelijk niveau zo stevig wordt gevoerd. Maar de burgemeester kan het bijna niet tegenhouden."

Heb je opmerkingen of aanvullingen op dit bericht? Stuur ons direct een WhatsApp-bericht: 06 – 57 03 33 33.