Molukse herdenking in Apeldoorn gaat dankzij rechter vandaag toch door – Omroep Gelderland

Molukse herdenking in Apeldoorn gaat dankzij rechter vandaag toch door - Omroep Gelderland
RMS en theater ondanks korte voorbereiding klaar voor herdenkingsbijeenkomst
De herdenking vindt al jaren plaats in Orpheus. De organisatie stapte naar de rechter toen Orpheus aangaf de herdenking deze keer te weigeren. De rechter besloot in het voordeel van de organisatie en dus komen er vandaag honderden Molukkers naar Apeldoorn.

Bij de RMS haalden ze opgelucht adem en was er op korte termijn nog flink werk nodig om alles voor elkaar te krijgen. Volgens Orpheus-directeur Mirjam Barendregt een bijna onmogelijke klus, maar bij het theater dachten ze woensdag dat het toch zou gaan lukken. De rechter bepaalde dat Orpheus een dwangsom van 250.000 euro moet betalen als de dag niet doorgaat en dus is alles op alles gezet.

Er volgde veel onbegrip op sociale media. Was dat een uiting van afnemende kennis van de recente geschiedenis van Nederland en de Molukse gemeenschap? Bekend is dat Molukse jongeren in de jaren zeventig verantwoordelijk waren voor gijzelingen en treinkapingen. Maar zijn de achtergronden daarvan nog wel bekend? Dat de Molukkers als militairen van het koloniale Koninklijk Nederlands-Indisch Leger in 1951, na de soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië van 1949, tijdelijk naar Nederland werden overbracht. Maar tijdelijk werd permanent. De circa 12.500 mannen, vrouwen en kinderen werden ondergebracht onder slechte omstandigheden. Velen in de voormalige concentratiekampen in Vught en Westerbork. De mannen werden uit dienst ontslagen en mochten in afwachting van terugkeer aanvankelijk niet werken. Allen werden als stateloze burgers op afstand van de samenleving gehouden. Pas in het begin van de jaren zestig begon de aanleg van woonwijken. Speciaal voor Molukkers. Veel van hen houden daar, om principiële redenen, nog steeds aan vast.

Volgens woordvoerder Otto Tatipikalawan van RMS zien zij het evenement met vertrouwen tegemoet. We hebben er een streep gezet onder het conflict met Orpheus en verwachten een mooie viering.

Toen besloot de rechter dat die mensen uit hun barak gezet mochten worden. Het was 1976, en ik was 24. Zat in het grafische vak en woonde bij mijn ouders op zolder in een huis hier aan de overkant. Op een zekere dag in oktober of november werd ik wakker door geluid van pantserwagens. Het was vijf uur in de ochtend. Het was complete oorlog. Ik zag die pantserwagens binnenkomen. Het was mensonterend. De mensen werden gesommeerd hun barak te verlaten. Er waren massas ME. Daar werd een stevig partijtje mee gevochten. Maar telkens als mensen uit hun huis waren, werd dat platgereden door de tanks. Met al hun spullen er nog in. Iedereen huilde, iedereen was woedend. Er werd geschoten toen ik weigerde mijn dakraam dicht te doen.

Dat de viering doorgaat betekent ook dat gebruikers van de snelweg A1 richting Apeldoorn een bijzondere stoet voorbij kunnen zien komen, want honderden motorrijders rijden rond 12.30 uur vanuit Moordrecht naar de Veluwse gemeente. De politie zorgt ervoor dat het allemaal goed verloopt. 

We zijn als kinderen, net als onze ouders, altijd slecht behandeld door de Nederlandse staat. Dat heeft veel kwaad bloed gezet. Het ergste was wel wat er gebeurde toen we in Zeeland woonden in het Kamp Westkapelle. Ik heb destijds met mijn eigen ogen gezien hoe de politie op onze mannen schoot. Het was in 1956 en ik was acht jaar oud. We woonden in stenen barakken. Twee barakken tegenover elkaar. In de derde barak zat de kerk en de kantine. In een vierde was de centrale keuken en een kolenhok. En er was een Nederlandse kampbeheerder, die woonde bij de slagboom. We konden als kinderen vrij in en uit het kamp. Tot het niet meer mocht.

Over volgend jaar wordt ook al nagedacht. Tijdens die zeventigste herdenking kan het weleens extra druk worden, verwacht Tatipikalawan. Hij hoopt dat ze wederom terecht kunnen in Orpheus, maar daarnaast hebben ze extra ruimte nodig. Ik denk zelf aan de Grote Kerk in Apeldoorn. Daar kunnen zon 1200 mensen in, en met de 2500 plaatsen in het theater hebben we dan twee mooie waardige accommodaties die vlak bij elkaar liggen. Maar het is allemaal nog niet rond.

Vaassen was het eerste kamp dat echt gebouwd was voor Molukkers. Maar op een zeker moment was er nieuw beleid dat de woonoorden vervangen werden door Molukse wijken. Mijn vader wilde net als iedereen nog steeds terug naar de Molukken. De koffers stonden nog steeds klaar. Maar hij was ook voor die woonwijk en zat in de kampraad om die overgang te maken. En dat was weer moeilijk omdat er een groep mensen was die zich om principiële redenen bleef verzetten. Uiteindelijk zat een deel van de bewoners, onder wie mijn ouders, in gewone huizen, maar de anderen woonden nog in barakken. Het huis waarin ik nu woon was nog barak.

Hij hoopt uiteraard dat het dan allemaal wat beter verloopt en steekt ook de hand in eigen boezem. Ook binnen onze eigen organisatie had dit beter gekund. Zoals iedereen altijd bezig is zichzelf te verbeteren, hebben wij ook verbeterpunten. Dat gaan we ook aanpakken.

De serviceafdeling is te bereiken op telefoonnummer 088 – 013 9960. De servicepagina kun je hier vinden. Klik hier om direct de Krant.destentor.nl te lezen.