“Gemeentelijk beleid doorslaggevend bij stem gemeenteraadsverkiezingen”

“Gemeentelijk beleid doorslaggevend bij stem gemeenteraadsverkiezingen”
Onderzoek: ‘Lokale partijen zullen meer in trek zijn bij kiezers’
Veiligheid, criminaliteit en openbare orde is het belangrijkste thema bij de raadsverkiezingen. Dat blijkt uit onderzoek van I&O Research. Vier op de tien kiezers bepalen hun keuze op basis van lokale thema’s; iets minder dan vier jaar geleden. Landelijke politiek bepaalt voor een kwart van de kiezers zijn partijkeuze bij raadsverkiezingen. Een derde van de kiezers weegt beiden evenveel mee. 

‘Er bestaat het hardnekkige beeld dat kiezers geen lokale afweging maken, maar dat doen ze dus wel’, stelt Peter Kanne, senior onderzoeker bij I&O Research. ‘De helft van de kiezers geeft aan op een andere partij te stemmen dan ze bij de Kamerverkiezingen zouden doen’, stelt Kanne. Dit betekent dat zij bij de gemeenteraadsverkiezingen een andere afweging maken dan ze landelijk doen. Minstens, omdat ook degenen die dezelfde partij kiezen als bij de Tweede Kamerverkiezingen, hierbij eveneens de gemeentelijke politiek mee kan laten wegen, aldus Kanne.

Ruim 4 op de 10 kiezers (44 procent) stelt dat veiligheid, criminaliteit en openbare orde het belangrijkste verkiezingsthema is, gevolgd door zorg voor ouderen (27 procent) en betaalbaar wonen (26 procent). Bijna een kwart van de kiezers noemt gemeentelijke financiën (23 procent) en leefbaarheid (23 procent) als belangrijke verkiezingsthema’s. Kanne vindt het opmerkelijk dat criminaliteit zo’n belangrijk thema onder kiezers is. ‘Het aantal inbraken neemt af, het straatgeweld neemt af en het veiligheidsgevoel neemt toe. Ik kan het alleen verklaren uit de media-aandacht voor geweldsdelicten.’

Verder ziet het ernaar uit dat de gezamenlijke lokale partijen, net als in 2014, de ‘grootste partij’ worden. Zij staan samen virtueel op 33 procent, waarmee ze hun opmars voortzetten. Bij de vorige verkiezingen sleepten de lokale partijen nog 28 procent van de stemmen in de wacht. De plaatselijke partijen worden op 21 maart naar het zich laat aanzien op grote afstand gevolgd door CDA (11 procent) en VVD (10 procent).

Duurzaamheid wordt een belangrijker thema voor kiezers; met 19 procent staat duurzaamheid op plek 7 in het ‘klassement’ van de belangrijkste verkiezingsthema (van de 18 thema’s). ‘Dat bungelde lange tijd als thema onderaan, maar het gaat nu echt leven. Veel gemeenten zijn bezig met duurzame energie, de gemeente gasvrij maken en/of vergroening van steden.’

Dit blijkt uit deze week gepubliceerd onderzoek door I&O Research. Kiezers is gevraagd naar hun belangrijkste reden om op een partij te stemmen. Veiligheid, criminaliteit en openbare orde scoort daarop als thema 44 procent. Gevolgd door zorg voor ouderen (27 procent) en betaalbaar wonen (26 procent). Onderaan de lijst bungelt het issue meer contact tussen buurtbewoners (2 procent).

Er zijn wel regionale verschillen in verkiezingsthema’s. In Amsterdam en Utrecht staat betaalbaar wonen boven veiligheid. In het zuiden en noorden van het land speelt dit thema veel minder. Werkgelegenheid en economie is in de noordelijke provincies een van de belangrijkste verkiezingsonderwerpen. Duurzaamheid staat in Utrecht op nummer twee van de verkiezingsthema’s, in Rotterdam zijn dat de gemeentelijke financiën.

Een behoorlijk groot deel van de kiezers is teleurgesteld in de gemeentepolitiek, zo blijkt verder uit het onderzoek. Een derde vindt dat zij geen invloed heeft op de gemeentepolitiek en een kwart van de kiezers stelt dat het gemeentebestuur onvoldoende rekening houdt met de wensen van gewone burgers. Een vijfde van de kiezers voelt zich slecht vertegenwoordigd in de raad en bijna de helft van de kiezers (45 procent) geeft aan dat politieke partijen niet in hun mening zijn geïnteresseerd, maar alleen in hun stem.

Een ruime meerderheid van de Nederlanders (56 procent) vindt dat landelijke politici zich zo min mogelijk moeten bemoeien met de raadsverkiezingen. Een kwart van de stemmers maakt zich daar niet druk over. 13 procent vindt dat landelijke politici zich in de lokale verkiezingsstrijd mogen mengen.

Aan het representatieve onderzoek van I&O Research deden 3.576 Nederlanders van 18 jaar en ouder mee. Het onderzoek is uitgevoerd van 2 tot en met 6 februari.

REGIO – Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart, zullen de gezamenlijke lokale partijen – net als in 2014 – de ‘grootste partij’ worden, voorspelt i&o research na onderzoek. De lokale partijen staan samen virtueel op 33 procent. Op grote afstand volgen CDA (11%) en VVD (10%). Voor beide partijen kan dit een onderschatting zijn, aangezien ze in de meeste gemeenten meedoen. D66 – dat in 2014 een goed resultaat behaalde – lijkt in te gaan leveren (van 12% naar 8%). Ook de PvdA lijkt verder in te gaan leveren (van 10% naar 6%).

Martijn Siemes en Ingrid Timmer over het verschil. Lees verder onder de video… 

Van degenen die gaan stemmen op 21 maart en ook een partij kunnen noemen op de vraag wát ze gaan stemmen, noemt 50% een andere partij dan ze nu landelijk zouden stemmen. Dit betekent dat minstens de helft van de kiezers bij de gemeenteraadsverkiezingen een andere afweging maakt dan ze landelijk doen. Minstens, omdat ook degenen die dezelfde partij kiezen als bij de TK-verkiezingen, hierbij eveneens de gemeentelijke politiek mee kan laten wegen. Dat blijkt ook bij de vraag of de partijkeuze vooral wordt bepaald door wat men ziet in de gemeentelijke of landelijke politiek. 

De gemeentelijke politiek is voor aankomende stemmers iets vaker doorslaggevend: vier op de tien kiezers zeggen vooral op de gemeentelijke politiek af te gaan en een derde laat zich door beide evenveel leiden. Samen drie kwart dus. Een kwart kijkt vooral naar de landelijke politiek. In vergelijking met vier jaar geleden is er weinig veranderd op dit punt. 

Martijn Siemes (Burgerbelang) geeft aan een lokale partij beter te vinden: “Een lokale partij is altijd beter. Die staan het dichtst bij de burger. De landelijke politiek heeft soms niet zoveel belang bij Zutphen. Je moet niet veel liefde verwachten vanuit Den Haag voor onze stad.” 

Ingrid Timmer (D66) legt het verschil uit tussen landelijke en lokale partijen: “Het grootste verschil is dat wij ook een lokale partij zijn. Maar wij hebben wel voeding met de provincie en landelijk.” 

I&O Research heeft hun onderzoek onder 3.576 Nederlanders van 18 jaar en ouder, uitgevoerd van 2 tot en met 6 februari 2018. De resultaten zijn gewogen op geslacht, leeftijd, opleiding, regio en stemgedrag bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2017.

Lees ook: Wat kun je beter kiezen? Een landelijke of een lokale partij?

Oeps, een foutje! Bij LokaalGelderland werken mensen, en die maken soms fouten :(. Tuurlijk vinden wij dit niet leuk, maar we zien het helaas ook niet altijd. Daarom mag je het altijd melden, dit kan je doen via onderstaand formulier.

Let op: de redactie neemt alleen contact met je op indien dat nodig is. Je krijgt dus niet altijd antwoord van de redactie.


Arnhem at Twitter: