Eindhovense piloten Ryanair zitten thuis, onzekerheid duurt voort

Eindhovense piloten Ryanair zitten thuis, onzekerheid duurt voort
Ryanair ontslaat deel van cabinemedewerkers op Eindhoven Airport
Zestien cabinemedewerkers van Ryanair op Eindhoven Airport zijn ontslagen, meldt de FNV. Het gaat volgens de luchtvaartmaatschappij om werknemers die nog in hun proefperiode zaten. Die duurt een jaar volgens het Ierse arbeidsrecht waar Ryanair zich op beroept.

Ryanair heeft vandaag haar basis op Eindhoven Airport gesloten. Daardoor vertrekken de vliegtuigen voor hun eerste vlucht, inclusief personeel, vanaf andere vliegvelden.

Van de 98 cabinemedewerkers zijn er meer dan 60 overgeplaatst van Eindhoven naar andere vliegvelden. Ongeveer de helft daarvan weigert dit en de andere helft is onder protest akkoord gegaan met de overplaatsing.

De FNV is van plan om deze week een kort geding aan te spannen tegen de sluiting van de basis Eindhoven. De bond eist ook dat Ryanair het Nederlandse arbeidsrecht toepast, waarin ontslag alleen toegestaan is binnen de proefperiode van twee maanden. Er is nog geen datum bekend waarop het kort geding dient.

Ryanair wil ook dat de 49 piloten die tot vorige week vanuit Eindhoven vlogen, voortaan vanaf andere bases vliegen. Zestien piloten maakten daartegen bezwaar bij de rechter en kregen daarin vorige week gelijk.

Volgens de rechter wijzigt Ryanair met een gedwongen overplaatsing de arbeidsvoorwaarden en bovendien “heeft het er alle schijn van dat het besluit is genomen als sanctie op eerdere stakingsacties”.

Pilotenvakbond VNV laat vandaag weten dat de piloten die niet mogen worden overgeplaatst van de rechter toch gewoon ingeroosterd zijn door Ryanair om te vliegen vanaf andere vliegvelden zoals Sofia of Marrakech.

Volgens de VNV willen de piloten graag vliegen, maar wel vanaf Eindhoven Airport. De pilotenvakbond wacht met het nemen van nieuwe juridische stappen totdat er nieuwe ontwikkelingen zijn of wanneer blijkt dat het salaris eind deze maand niet is betaald.

De vliegbasis van Ryanair op Eindhoven Airport is dicht en daardoor zitten zestien piloten die zich verzetten tegen onvrijwillige overplaatsing naar het buitenland sinds vandaag zonder werk thuis. Ryanair wil ze ontslaan, ook al heeft de rechter dat verboden. Een van hen deed anoniem zijn verhaal aan RTL Z. "Vlieg voorlopig maar met Transavia."

Vorige week stuurde Ryanair een brief naar haar personeel: of je gaat vrijwillig naar een andere vliegbasis, of de ontslagprocedure volgt. “Wat zijn dit voor personen die die brief hebben opgesteld?”, vraagt Ryanairpiloot Gijsbert (niet zijn echte naam) zich hardop af. Hij heeft wel een vermoeden. “Ik denk dat de grote Michael OLeary (ceo, red.) gewoon uit de heup aan het schieten is: Nog een keer en ze gaan eruit! En zijn ondermanagement moet proberen om de scherven aan elkaar te lijmen.”

Aan de brief gaat een langlopende ruzie vooraf. Afgelopen jaar liep een conflict tussen het personeel en Ryanair hoog op. De piloten en crewleden eisten dat ze onder Nederlands arbeidsrecht zouden vallen. Ook moest er een cao komen. Stakingen volgden en uiteindelijk besloot Ryanair om de basis op Eindhoven maar op te doeken, om van het gedoe af te zijn.

De piloten werden zonder overleg overgeplaatst naar een ander land, maar de rechter vond dat oneerlijk en verbood de onvrijwillige verhuizing. Maar een paar uur na het vonnis stuurde Ryanair dus die bewuste brief.

Daarna bleef het stil. “We zitten in grote onzekerheid”, zegt piloot Gijsbert. “We horen maar niets. Het is heel apart na jaren in dienst te zijn geweest om niet meer te weten of je nog welkom bent.”

Gijsbert en de andere vijftien piloten zijn niet ingegaan op de dreigbrief van Ryanair, omdat ze er zeker van zijn dat Ryanair hen niet mág ontslaan.

Want zo noemen ze het schrijfsel van hun werkgever: “Dit is eindelijk een rechtstreeks dreigement”, zegt de piloot over de dreigbrief van Ryanair. Dat is het resultaat van een jaar lang confrontatie met de maatschappij. Tot voor kort dachten de piloten er niet over om Ryanair tegen de haren in te strijken. Dont poke the bear, was het credo. “Houd je hoofd laag en doe wat je gezegd wordt en dan krijg je wellicht een betere basis of iets dergelijks.” Dat de beer inderdaad niet goed reageert als hij gepord wordt, blijkt nu wel.

Bij Ryanair heerst al jaren een angstcultuur, zeggen bonden en personeelsleden. Gijsbert herkent dat, en zegt dat het altijd in de kleine dingen zit. “Het is vaak moeilijk te benoemen en je leest het door de regels door. De memo zegt dit, maar ze bedoelen dat.”

Met het sluiten van de vliegbasis in Eindhoven greep Ryanair vorige maand keihard in. Van de ongeveer honderd cabinemedewerkers werd een derde zonder pardon op straat gezet, zonder compensatie. De rest is nu verdeeld in twee kampen: de mensen die overplaatsing onder protest hebben geaccepteerd, en de mensen die op de lijst staan op de worden ontslagen omdat ze overplaatsing hebben geweigerd.

Ryanair voert als reden voor de sluiting aan dat de basis in Eindhoven slecht draait, maar piloten weten wel beter: dit is een drukmiddel. De rechter schaarde zich achter hen, door te zeggen dat het sluiten van de basis er alle schijn van heeft een vergeldingsactie te zijn voor de stakingen van het personeel en gedwongen overplaatsingen te verbieden.

Ryanair voert de druk dus op. De vraag is of alle druk op crewpersoneel en piloten de veiligheid in het geding brengt. De piloot aarzelt: “Dat is een glibberig pad als je je daarover uitlaat”, zegt Gijsbert. Hij stelt voorop dat Ryanair zich aan alle veiligheidsvoorschriften houdt en dat de maatschappij het op dat front prima voor elkaar heeft.

“Maar dit helpt niet mee”, aldus de piloot. “De drempel om jezelf fit to fly te houden is bij Ryanair hoger dan bij andere maatschappijen.”

Het hele conflict zit Gijsbert zo hoog, dat hij reizigers nu zelfs zou adviseren om maar bij Transavia te boeken, of een andere maatschappij. “Ze moeten het voelen”, anders gaat er niks veranderen, denkt hij.

En uiteindelijk is er maar een manier om Ryanair om te vormen denkt hij: “De aandeelhouders hebben de macht. Zij moeten zeggen: dit kan echt niet meer. Het bestuur moet vervangen worden, de ceo en zijn team moeten aangepakt worden”.

Of Gijsbert ooit weer gaat vliegen voor Ryanair? Zelf heeft hij er een hard hoofd in. “Als het wordt zoals het was, wil ik daar niet meer werken. Dan ben ik er klaar mee.” Wat hem betreft zou Ryanair dan volledig om moeten draaien door de basis in Eindhoven open te houden, een fatsoenlijke cao af te sluiten met goede arbeidsvoorwaarden en de bescherming van het Nederlandse arbeidsrecht.

“Maar dat zie ik ze niet doen, want dan moeten ze dat ook gaan doen voor de rest van Europa.” Ook in andere landen ligt de budgetmaatschappij namelijk overhoop met de vakbonden en het personeel.

Ondertussen wacht de Ryanairpiloot af hoe het de komende tijd gaat lopen, maar hij blijft niet sippen op de bank.

Vandaag zat hij niet zoals gewoonlijk op zijn kist, maar liep hij dus met het gezin door de Efteling. Van de rechter hoeft hij namelijk alleen te werken als hij kan vliegen van- en naar Eindhoven. En die vluchten bestaan sinds vandaag niet meer.