Rijkswaterstaat: In uiterste geval stekker uit Ringweg

Rijkswaterstaat: In uiterste geval stekker uit Ringweg
Rijkswaterstaat: In uiterste geval stekker uit Ringweg – Groningen
Als de impasse rondom de aanleg van de zuidelijke ringweg niet vlotgetrokken kan worden dan deinst Rijkswaterstaat er niet voor terug om de stekker uit het project te trekken.

Dat zegt hoofdingenieur-directeur (HID) Jean Luc Beguin van Rijkswaterstaat in een interview met vakblad Cobouw. Rijkswaterstaat is één van de drie opdrachtgevers voor de aanpak van de zuidelijke ringweg. De andere opdrachtgevers zijn de gemeente Groningen en de provincie.

´We moeten zorgen dat we eruit komen en in het uiterste geval moet je de stekker eruit trekken, aldus Beguin. De HID benadrukt dat er alles aan wordt gedaan om tot een oplossing te komen.

Sinds enige tijd is er een speciale ringwegcommissie ingesteld. Die commissie moet de neuzen van de opdrachtgever en aanneemcombinatie Herepoort in dezelfde richting krijgen.

De gesprekken vinden nu plaats op het hoogste niveau. We hebben in positieve zin geëscaleerd, al was het misschien aan de late kant. Het kost tijd om elkaar te leren begrijpen, zegt Beguin in het interview.

– Adviescommissie zuidelijke ringweg laat op zich wachten- Aannemer: Commissie niet het laatste redmiddel voor aanleg ringweg- Alles over de Ringweg Zuid

Een vertraagde zeesluis, problemen bij de ring Groningen en dan ook nog alle nieuwe tunnels die brandveiliger moeten worden. Het zijn niet de makkelijkste tijden voor Rijkswaterstaat en zeker niet voor HID Jean Luc Beguin. Hij ziet de bouw grilliger en kieskeuriger worden, maar conflicten, die wil hij liefst samen met de markt zien op te lossen.

Boze aannemers, teleurgestelde aannemers en selectieve aannemers: Jean Luc Beguin heeft ze afgelopen jaar allemaal zien passeren. Zijn naam is gevallen. Sinds ruim een jaar is hij het gezicht naar de markt bij Rijkswaterstaat, hoofdingenieur directeur Grote Projecten en daarmee ook het eerste aanspreekpunt bij problemen, maar zijn deur staat altijd open, ook voor een goed gesprek. Die problemen gaat hij overigens anders aanpakken: Sneller, actiever. Doormodderen is niet zijn stijl.

Hij is de laatste om te ontkennen dat nu alles goed gaat, ook al geeft de Marktvisie houvast. Toch merkt Beguin dat de ballast uit het verleden steeds minder zwaar weegt en dat minder vaak de confrontatie wordt gekozen. Ik spreek liever niet over ballast. Het aantal vervelende gesprekken met aannemers daalt, volgens zijn eigen zeggen.

Een ronduit lastig dossier is de zeesluis IJmuiden. De grootste zeesluis ter wereld loopt ruim twee jaar vertraging op door een ontwerpfout die pas tijdens de uitvoering werd ontdekt. Daardoor hikken BAM en VolkerWessels aan tegen een verlies van 200 miljoen euro op een contract van ruim 600 miljoen euro.

Beguin (1957), die de Belgische nationaliteit heeft, studeerde af in civiele techniek aan de Technische Universiteit Luik. De liefde bracht hem naar Nederland waar hij in 1980 in dienst trad van Heerema, dat offshore-units bouwt en booreilanden installeert. In 1994 maakte Beguin de overstap naar Rijkswaterstaat, waar hij zowel in de natte als de droge tak werkzaam was. In 2007 werd hij hoofdingenieur-directeur van Limburg, waarna hij in 2013 doorschoof als HID Programmas, Projecten en Onderhoud. Per 1 maart 2017 is hij HID Grote Projecten en Onderhoud. Tegelijk is hij als Chief Procurement Officer lid van het bestuur van Rijkswaterstaat. Om te ontspannen doet Beguin aan fietsen, wandelen en tuinieren, maar hij pakt ook graag een goede film.

Daarbij valt Rijkswaterstaat weinig te verwijten vindt Beguin, want het ontwerp ligt volledig bij de markt. De opdrachtgever stelde zich soepel op en dacht actief mee over een oplossing: Strikt genomen hadden we de bouwers kunnen houden aan de oorspronkelijke opleveringsdatum, 27 maanden eerder. Daarvoor staan keiharde clausules in het contract. Maar daarmee hadden we de druk op de planning extreem hoog opgevoerd en daar is niemand mee geholpen. Dan zijn er twee opties: of je gaat bezuinigen, waardoor aan het einde van de rit, een vechtscenario zal ontstaan, of je probeert elkaar te helpen. Dan ga je samen zoeken naar een realistische oplossing, de datum naar achteren schuiven en de omgeving uitleggen waarom dit de beste optie is. Voor die laatste optie is gekozen. Met eigen ogen ging hij dit najaar kijken in de bouwput en was onder de indruk – technisch is dit fantastisch. En niet onbelangrijk: De samenwerking met de marktpartijen is ook in de barre tijden goed gebleven.

Probleemdossier IJmuiden lijkt voorlopig onder controle, maar dat geldt niet voor de ring A7 Groningen waar Rijkswaterstaat het voorlopige ontwerp afkeurde. Sindsdien verkeert het project in een impasse en ligt de bouw stil. Twee jaar vertraging minimaal. Een drama voor de twee Duitse en vier regionale bouwers die miljoenen in rook op zien gaan. Alleen Züblin heeft vorig jaar al 5 miljoen euro afgeschreven op het project. Beguin wil er inhoudelijk niet te veel op in gaan, maar benadrukt dat alle partijen nog steeds werken aan een oplossing.

Daar doen we echt alles aan: Experts. Een second opinion. De gesprekken vinden nu plaats op het hoogste niveau. We hebben in positieve zin geëscaleerd, al was het misschien aan de late kant. Het kost tijd om elkaar te leren begrijpen. De Duitse en Noordelijke contractpartijen hebben minder ervaring met het D&C als contractvorm en zij kennen onze bouwcultuur minder goed. We moeten zorgen dat we eruit komen en in het uiterste geval moet je de stekker eruit trekken.

Het is natuurlijk een illusie om te denken dat na A15 Maasvlakte Vaanplein nooit meer nieuwe probleemprojecten zouden volgen. Andersoortige afspraken uit het verleden blijven lastig. Een frisse blik en de wil om niet elke contractbepaling tot op de letter af te dwingen, helpen daarbij. Dat is niet naïef en zeker geen blanco cheque.

Het loont de moeite om sneller in te grijpen bij dreigende conflicten of grote risicos, heeft hij gemerkt. Een probleem moet allereerst bespreekbaar zijn. Op tafel komen. Liefst in de tenderfase of zelfs nog daarvoor. Tijdens de uitvoering is je speelruimte nou eenmaal beperkt. De aannemers weten hem maar al goed te vinden als er gedoe is op de bouwplaats, maar Beguin zou liever mogelijke ellende voorzijn. Daar doet hij alles aan.

Beguin investeert veel van zijn tijd in contacten met aannemers. Een goede relatie en samenwerking betekent niet dat je het altijd eens bent. Laat dat duidelijk zijn. Zijn Waalse opvoeding zorgt ervoor dat Beguin lang probeert on speaking terms te blijven. Hij zag de boosheid en de frustratie bij de markt, maar hij vond ook veel gemotiveerde en gepassioneerde aannemers tijdens zijn werkbezoeken aan de individuele bedrijven.

In uitvoering/net gegund: -Afsluitdijk: BAM, Van Oord, Rebel -A16/A13: BAM, Boskalis, VolkerWessels. -Blankenburgtunnel: Ballast Nedam, Deme, Macquarie -Sluis Terneuzen: BAM, Deme, Van Laere -Zuidasdok: Fluor, Hochtief, Heijmans -Rijnlandroute: Mobilis, Croon, Vinci, Deme -Zeesluis IJmuiden: BAM, VolkerWessels, DIF -Ring A7: Max Bogl, Zublin en 4 regionale infra-bouwers

In de pijplijn: -Noordring Utrecht -Zuidring Utrecht -Innov58 -A27 Houten/Hooipolder -A27 Hooipolder/Houten

Als gesprekken zonder resultaat blijven, helpt het vaak om te escaleren en problemen een niveau hoger te tillen, waardoor weer ruimte komt om toch net meer links of rechts te gaan. Escaleren is een rotwoord en heeft een negatieve bijklank, maar het is juist heel goed dat we vaker durven te kiezen voor escalatie en dat niet meteen als falen zien.

Recent heeft Beguin weer zon exercitie achter de rug bij een van zijn grote projecten. Zonder in te gaan op welk project, want de problematiek is breed herkenbaar: Een onverwachte vondst van vervuilde grond in een bouwput waar een groot project moet verrijzen.

Dan kan je elkaar gaan wijzen op contractbepalingen en het hartgrondig met elkaar oneens zijn over wie moet opdraaien voor de kosten. De bouwer had toch immers grondonderzoek gedaan? Voor je het weet, staan de verhoudingen op scherp voordat de uitvoering begint. Dat wil je dus niet. Nu is het bouwplan iets aangepast waardoor minder hoeft te worden gesaneerd en de opdrachtgever betaalt de extra saneringskosten. Best for project is dan de aanpak die zo simpel klinkt, maar niet altijd wordt gekozen. Toch proberen we dat wel vol te houden.

De afgelopen tien jaar is de markt ingrijpend veranderd. Rijkswaterstaat fladderde van markt, tenzij, naar samen met de markt naar Marktvisie met steeds nieuwe accenten voor de samenwerking met marktpartijen. Grote projecten zijn per definitie complex, risicovol en politiek gevoelig. Dat vergt ook een andere inspanning van de markt en ik begrijp dat ze keuzes goed afwegen.

Beguin heeft de bouwfraude meegemaakt en gezien hoe de verhoudingen op scherp kwamen te staan tijdens de crisis met vechtcontracten en duikgedrag. Die periode wil hij graag achter zich laten. En dat lukt steeds beter: Tegenover de paar lastige gevallen staat een reeks van projecten die wel goed lopen. Gelukkig meer en meer. Denk aan de A1/A27, de Beatrixsluizen en Schiphol Amsterdam Almere.

De ingenieur voelt zich meer senang bij zijn rol als Chief Procurement Officer, waarbij hij meer naar de toekomstige opgaves kan kijken en samen met de markt werkt aan slimme oplossingen voor duurzaamheid, verouderde kunstwerken, de Omgevingswet, data en smart mobility. Grote vraagstukken waar de markt komende jaren een reeks van concrete projecten uit kan verwachten. De toekomst lonkt met nieuwe uitdagingen en nieuwe vraagstukken. Er komt zoveel op ons af. Daar moet je samen met de markt een aanpak voor verzinnen, meer in programmas gaan werken en meer repeterend. Nu is al sprake van een krappe arbeidsmarkt en zijn er knelpunten zichtbaar, dat wordt alleen maar nijpender. Hij heeft er vertrouwen in dat voor alle problemen een oplossing wordt gevonden. Samen met de markt.