Leiden wil datum gemeenteraadsverkiezingen verplaatsen

Leiden wil datum gemeenteraadsverkiezingen verplaatsen
Leidse verkiezingen op andere dag
Leiden De Leidse gemeenteraadsverkiezingen moeten op een andere dag worden gehouden dan waarop de rest van Nederland naar de stembus gaat.

Die mogelijkheid bestaat sinds kort, als experiment, en volgens het CDA-raadslid Josine Heijnen moet Leiden zich daarvoor opgeven en eraan meedoen. Grote voordeel van losse raadsverkiezingen is dat lokale themas de politieke strijd domineren en geen landelijke onderwerpen, zoals doorgaans gebeurt. ,,Dit moet de betrokkenheid vergroten en de opkomst verhogen, aldus Heijnen.

LEIDEN – De gemeenteraadsverkiezingen in Leiden zijn over vier jaar niet op woensdag 16 maart 2022, maar op een andere dag. Althans, als alles meezit. Sinds kort bestaat de mogelijkheid om de verkiezingen een maand eerder of later te houden dan maart 2022. Grote voordeel volgens de voorstanders; landelijke themas spelen geen rol meer.

Een goed voorbeeld is momenteel de samensmelting van Noordwijk en Noordwijkerhout. Die twee plaatsen gaan fuseren en daarom is een tussentijdse gemeenteraadsverkiezing nodig. Daarbij spelen landelijke onderwerpen een ondergeschikte rol en zijn er niet of nauwelijks Haagse kopstukken die zich in de plaatselijke verkiezingsstrijd mengen.

Later deze maand wordt duidelijk of Leiden zich echt gaat opgeven, maar de verwachting is dat er een raadsmeerderheid voor is. De Leidse raadsleden kunnen alvast even kijkje nemen in Noordwijk en Noordwijkerhout, daar zijn op 21 november namelijk herindelingsverkiezingen.

Hoe anders was dat in Leiden, in de aanloop naar raadsverkiezingen in maart van dit jaar. Vrijwel elke partij liet Kamerleden opdraven voor steun en aandacht, waardoor het niet vreemd was landelijke onderwerpen en stemming van invloed waren op de stembusuitslag.

CDA-raadslid Josine Heijnen is wel grootste voorstander. Ze wil dat de stad zich bij minister Kajsa Ollongren opgeeft voor zwevende verkiezingen. Landelijke politieke kopstukken en themas zullen veel minder een rol spelen, verwacht Heijnen.

Om toekomstige verkiezingen écht Leids te maken, is het mogelijk dat de stad de verkiezingen een paar maanden vóór of ná maart 2022 houdt, als de eerstvolgende raadsverkiezingen op de agenda staan. Minister Kajsa Ollongren (D66) zoekt steden die aan dat experiment willen meedoen. Als het aan Heijnen ligt, wordt Leiden er daar één van. Later deze maand wordt duidelijk of Leiden zich ook echt daarvoor gaat opgeven. Het voorstel lijkt vooralsnog op een raadsmeerderheid te kunnen rekenen.

Eerder al dan 2022 moet er in het Noorderkwartier, en in het bijzonder in de Prinsessenbuurt, weer een stembureau komen. Daarvoor pleit GroenLinks-raadslid Jos Olsthoorn. Burgemeester Henri Lenferink lijkt weinig enthousiast. ,,Want er komt een aantal verkiezingen aan waarbij de opkomst doorgaans lager ligt.

Al enige tijd geleden is het stembureau in gebouw De Rondedans aan de Bernhardkade opgeheven om het simpele feit dat het gebouw verdween. Daardoor verloor de wijk het enige stembureau. En volgens Olsthoorn is dat ook de reden dat de opkomst in die buurt lager ligt dan het Leidse gemiddelde.

Volgens het PvdA-raadslid Abdelhaq Jermoumi is ook het stembureau in gebouw Op Eigen Wieken aan het Valkenpad in de Slaaghwijk verdwenen en ook daar wordt dat betreurd.

De eerstvolgende verkiezingen zijn op 20 maart 2019, als wordt gestemd voor Provinciale Staten. Of het aantal stembureaus in noordelijk Leiden dan wordt vergroot, daar wordt later dit jaar over besloten.

Als het aan het CDA Leiden ligt, meldt Leiden zich aan als pilotgemeente om te experimenteren met een eigen datum voor de gemeenteraadsverkiezingen. Door de verkiezingen niet in alle gemeenten op hetzelfde moment te houden, komt de focus op de lokale thema’s te liggen en niet op wat landelijke kopstukken van verschillende partijen roepen. Daarmee wordt de betrokkenheid van de burgers bij de lokale politiek mogelijk vergroot.

Reanne van Kleef sprak met CDA Leiden raadslid Josine Heijnen over een eigen datum voor de Leidse gemeenteraadsverkiezingen.

Het CDA komt met een voorstel voor het verschuiven van de Leidse gemeenteraadsverkiezingen na een brief van de minister van Binnenlandse Zaken. Daarin roept zij gemeenten op om te experimenteren met ideeën om de lokale democratie te vergroten. CDA Leiden raadslid Josine Heijnen ligt het voorstel toe: “Bij de landelijke Tweede Kamerverkiezingen komt ongeveer tachtig procent stemmen. Lokaal schommelen we rond de vijftig procent en dat is erg laag, terwijl lokale thema’s de burgers juist het meeste aan gaan. Door de gemeenteraadsverkiezingen niet in alle gemeenten op hetzelfde moment te houden, krijg je veel minder dat de landelijke politiek die verkiezingen domineert. Dat zie je bijvoorbeeld ook in Noordwijk waar nu na de fusie met Noordwijkerhout tussentijdse verkiezingen worden gehouden.”

College van héél Leiden Tijdens de commissievergadering Werk & Middelen van de Leidse gemeenteraad waren alle partijen positief over het idee. Als de gemeenteraad volgende week met het voorstel instemt,  betekent dat niet dat de verkiezingen ook daadwerkelijk worden verplaatst maar dat Leiden zich aanmeldt als pilotgemeente. Heijnen: “De minister heeft gezegd dat ze een aantal pilotgemeentes zoekt die ook bereid zijn om aan zo’n proef mee te doen. Wij stellen nu voor om als Leiden daaraan mee te doen een mee te denken. Het zou toch mooi zijn als we straks een opkomst van tachtig procent of nog hoger halen. Dan is het college straks van heel Leiden, in plaats van eigenlijk maar van de helft. ”

Heijne heeft een punt dat de focus dan meer op lokale thema’s zou kunnen liggen. Ervaring leert dat bij tussentijdse gemeenteraadsverkiezingen vanwege herindeling de opkomst dramatisch lager is. Ondanks dat herindeling als thema juist erg leeft. Mij lijkt het daarom geen goed plan. Opvallend detail is wel dat Ollongren het referendum bij de vuilnisbak zet en nu de democratie met dit soort ideeën wil verrijken. Eerst een brood weghalen en vervolgens wat kruimels op tafel gooien.