Rotterdam heeft een Klimaatakkoord – NRC

Rotterdam heeft een Klimaatakkoord - NRC
Rotterdam heeft eigen Klimaatakkoord: We hebben de steun van het Rijk nodig
Duurzaamheid De gemeente heeft bijna vijftig klimaatdeals gesloten met bedrijven en instellingen. Maar onder veel plannen staat nog geen handtekening.

Eppo König 22 november 2019 om 5:00 Leestijd 1 minuut De haven is verantwoordelijk voor 90 procent van de uitstoot van Rotterdam en voor 20 procent van heel Nederland. Foto Jerry Lampen Het Rotterdamse Klimaatakkoord – het speerpunt van het college – is af. Bijna vijftig klimaatdeals tussen de gemeente en bedrijven en instellingen moeten de broeikasuitstoot in de stad en haven in 2030 gehalveerd hebben.

Rotterdam wil nu écht schoner worden — maar daar is het Rijk wel bij nodig

Maar een groot deel van de plannen bestaat alleen nog uit intenties van bedrijven en investeerders en de financiering ervan is onduidelijk. Van de beoogde uitstootverlaging in 2030 (grofweg 15.000 kiloton CO2) is bijna eenderde nog onzeker, blijkt uit een presentatie door GroenLinks-wethouder Arno Bonte (energietransitie) deze week. Dat is wel het risico, dat we uiteindelijk ergens stranden, zei hij.

In navolging van het nationale klimaatakkoord heeft het Rotterdamse college het afgelopen jaar gewerkt aan lokale plannen. Er waren vijf thematische klimaattafels voor bijvoorbeeld de haven en gebouwde omgeving. Er zijn ruim honderd bedrijven en organisaties bij betrokken.

De grootste vermindering van de CO2-uitstoot moet uit havengebied komen. De haven is nu verantwoordelijk voor 90 procent van de uitstoot van Rotterdam en voor 20 procent van heel Nederland.

Op korte termijn moet al de energie-infrastructuur worden aangepast, zoals verzwaring van het elektriciteitsnet, aanleg van transport voor CO2 en waterstof plus uitbreiding van warmtenetten. De kosten daarvan zijn geraamd op 1,5 miljard euro en moeten uit publiek geld komen. Uit privaat geld moet de komende jaren 4 à 5 miljard euro gëinvesteerd worden om bedrijven in de haven te verduurzamen. Een versnellingshuis moet innovatie in de haven stimuleren, met bijvoorbeeld het zoeken van financiering of het wegnemen van belemmerende wet- en regelgeving.

De elf klimaatdeals voor de stad volgen de ambities om deze collegeperiode 10.000 woningen van het aardgas te halen en 15.000 woningen te verduurzamen. Voor twee projecten ligt er een ondertekende overeenkomst: in Groot-IJsselmonde worden 1.950 woningen aangesloten op het warmtenet en in Pendrecht worden 750 woningen aardgasvrij gemaakt.

Vastgoedbedrijf Manhave uit Rotterdam streeft in 2030 naar een klimaatneutraal bezit, staat ook in het akkoord. In de omgeving van de Kruiskade willen zij in 2023 een groot, duurzaam boetiek hotel openen met een publieke daktuin.

De klimaatdeals op het gebied van mobiliteit zijn ook nog intenties, staat in het akkoord. Bij woningcomplexen, bedrijven en treinstations moeten hubs komen voor elektrische deelautos en deel(bak)fietsen. Ook worden bewoners geholpen om lokale coöperaties op te zetten om voertuigen te delen. Om het autoverkeer terug te dringen moet de Nieuwe Binnenweg eenrichtingsverkeer worden, zoals eerder al bekend.

Het college investeert deze periode 150 miljoen euro in de energietransitie. Of het Rijk gaat bijdragen en hoeveel is nog onduidelijk, zei Bonte. De kosten om de stad en haven in 2050 klimaatneutraal te maken worden geraamd op vele miljarden euros. Het merendeel van het geld zal moeten komen van bedrijven en investeerders.

Leeslijst Artikel delen Mail de redactie Onderwerpen Opmerkingen? Mail ons Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt. U kunt ons ook anoniem een tip geven.

Vol trots presenteert wethouder Arno Bonte vandaag zijn plannen. Bonte: “Van de meest vervuilde stad gaat Rotterdam veranderen in koploper duurzaamheid.”

De belangrijkste afname van CO2 moet gehaald worden in de haven. Over tien jaar moet er 12 megaton reductie zijn. Om dat te bereiken wordt gedacht aan bijvoorbeeld elektrificatie van de haven. Veel van de werkzaamheden en processen, waar nu nog fossiele brandstoffen zoals gas gebruiken moeten straks op elektriciteit werken.

Een andere maatregel is het investeren in waterstof. In de stad moeten massaal woningen geïsoleerd worden en aangesloten zijn op restwarmte uit de haven. Projectontwikkelaars en woningcorporaties gaan dat nu aanpakken.

Ongeveer de helft van de 49 afspraken is rond en kan uitgevoerd gaan worden, maar de andere helft is nog niet zover. Dat zijn nog maar plannen, die verder uitgewerkt moeten worden. Wethouder Arno Bonte: ”We hebben ook tegen elkaar gezegd dit is niet het eindpunt. Het is vooral een begin van een proces dat we met elkaar gaan lopen”.

Wat ook opvalt is dat voor veel zaken nog geen geld is. Voor een deel betalen de bedrijven en organisaties zelf mee, naast de investering van de gemeente Rotterdam van 150 miljoen euro. Maar voor een aantal van de voorgestelde maatregelen is ook nog geld van de landelijke overheid nodig. 

Wethouder Arno Bonte: “Ik doe een heel dringend beroep op het Rijk. De minister heeft ook landelijke ambities. Tegen de minister en het kabinet zeggen we als Rotterdam: Wij helpen graag vanuit Rotterdam om die landelijke ambities te realiseren, maar we hebben ook de hulp van het Rijk nodig om onze plannen in de praktijk te brengen."

Hoeveel geld precies nodig is wordt de komende tijd uitgewerkt. Bonte: “Onze vraag om hulp aan het kabinet gaat overigens niet alleen over financiële steun, maar ook over snelle duidelijkheid over de CO2-heffing, een nieuwe warmtewet en verduurzaming van transport en scheepvaart." 

Rotterdam heeft in het verleden ook al een plan gehad om de CO2-uitstoot te verminderen. Dat was het Rotterdam Climate Initiative. Dat heeft toen niet geleid tot het gewenste resultaat. De uitstoot van broeikasgassen nam niet af, maar steeg juist.

In de nieuwe klimaatplannen heeft wethouder Bonte veel meer vertrouwen. “Nu hebben we een veel breder draagvlak. Meer dan 100 bedrijven en maatschappelijke organisaties die aangeven dat ze de maatregelen willen nemen. We hebben nu de tijd mee, met het klimaatakkoord van Parijs.”