Rutte stemt in met brexitdeal maar het zal nooit meer zo mooi worden als het was

Rutte stemt in met brexitdeal \maar het zal nooit meer zo mooi worden als het was\
No brexitdeal? Dan is er geen plan B, zegt EU
Er was geen applaus, er waren geen bloemen. “Alleen toespraken van leiders die allemaal benadrukten dat het een trieste dag was voor de Europese Unie”, zo beschreef premier Rutte na afloop de speciale brexitbijeenkomst in Brussel. En plannen voor het geval het Britse parlement de deal niet accepteert zijn er niet. “Er is geen plan B.”

Nadat de 27 EU-leiders vanochtend formeel de overeenkomst met het Verenigd Koninkrijk hadden goedgekeurd, kwam premier May de vergaderzaal binnen. Ze kreeg een plek naast voorzitter Donald Tusk, als gast, waarna de toespraken van de andere leiders volgden met als thema: het is onvermijdelijk, dit is een dag zonder winnaars en verliezers.

Maar voor de Britten daadwerkelijk de Europese Unie hebben verlaten, moet nog een aantal stappen worden gezet. Om te beginnen moet het Britse Lagerhuis instemmen met de deal. Dat zal nog een lastige klus worden voor premier May.

Daarbij komt de EU niet alleen opnieuw de Britten tegen – nu als ex-lid – maar ook zichzelf: hoe gaat de Unie straks verder zonder deze belangrijke lidstaat, de derde economie van Europa en twaalf procent van de EU-bevolking? Als 65 miljoen inwoners vertrekken, leidt dat onvermijdelijk tot verzwakking, zei Rutte zondag over de Europese Unie.

Desondanks geloven de andere regeringsleiders in haar overredingskracht. “Als ik lid was van het Britse Lagerhuis dan zou ik voor de deal stemmen”, aldus Rutte. En als het Britse parlement de overeenkomst heeft geaccepteerd, moet ook nog het Europees Parlement de meer dan 500 paginas tellende scheidingsovereenkomst goedkeuren.

De onderhandelingen daarover beginnen pas na maart. Eerst Brexit zelf. De top van deze zondag was een cruciale stap in de goedkeuring van het akkoord dat de Europese Commissie en May de afgelopen twintig maanden hebben uitonderhandeld om te zorgen dat de Brexit zo ordelijk mogelijk verloopt, met zo min mogelijk last voor bedrijven en burgers.

De stemming in het Europees Parlement zal waarschijnlijk niet al te veel problemen opleveren. Verschillende politici van het parlement liepen in de wandelgangen van de Europese top rond en vertelden in elke microfoon die ze zagen dat het een pijnlijke dag was, maar dat ze de scheidingsakte zouden goedkeuren. Alleen Nigel Farage van UKIP (de partij die opgericht is om het Verenigd Koninkrijk uit de EU te leiden) hield in alle vroegte, vooral voor de Britse media, een tirade tegen de afspraken.

Nu is het woord aan het Europees Parlement, en vooral: het Britse parlement. Daar wordt begin december waarschijnlijk duidelijk of May voldoende steun krijgt voor haar Brexitdeal. Ze voelde zich zondag gesterkt. Mochten mensen denken dat er nog verder onderhandeld kan worden, zei ze: Dit is de enige mogelijke deal.

Nadat het Britse en Europese parlement hebben ingestemd, moeten de Europese regeringsleiders op een top in maart volgend jaar definitief hun handtekening zetten. Dan zal er waarschijnlijk ook een formeel moment zijn.

Daar komen complicaties bij. Zo is het niet zeker dat de EU na Brexit even eensgezind blijft tegenover de Britten als tijdens de onderhandelingen over de scheiding. Met name de noordwestelijke EU-landen, waaronder Nederland, hechten meer aan een nauwe relatie met het Verenigde Koninkrijk dan bijvoorbeeld Frankrijk of Spanje.

Plannen voor het geval het Britse parlement de deal niet accepteert zijn er niet. “Er komt niks beters, dit is het beste dat ze kunnen krijgen”, legde Rutte uit. “Als er een betere deal mogelijk was geweest, dan was dat premier May gelukt. Ze is een taaie en vasthoudende onderhandelaar”, prees hij haar. “Iedereen die denkt dat door nee te stemmen er wat beters komt, komt bedrogen uit.”

Merkel noemde dat zondag het directe gevolg van Brexit. Zonder de Britten moeten de EU-lidstaten des te nauwer gaan samenwerken om een belangrijke factor in de wereld te blijven. De Franse president Emmanuel Macron zei: De les van Brexit is dat Europa kwetsbaar is en een nieuwe basis nodig heeft.

Bovendien neemt de steun voor May volgens Rutte toe. “Je moet de peilingen natuurlijk nooit vertrouwen”, zei hij met een glimlach, “maar haar steun is gestegen van 33 procent naar 46 procent. Iedereen ziet dat dat ze stoïcijns de Britse belangen verdedigt.”

Enkele minuten later riep premier Rutte een paar zaaltjes verderop in herinnering dat de Nederlandse regering na het Britse referendum in 2016 nu juist afscheid heeft genomen van het streven naar een ever closer union. Dat proberen sommigen in te voeren, maar de Nederlandse regering is daar tegen.

Meer weten over Europa? Schrijf je dan hier in voor de wekelijkse nieuwsbrief Brussel Inside, waarin de Europa-correspondenten van de NOS over hun land berichten.

Tijn SadéeRené Moerland 25 november 2018 om 16:52 Mail de redactie Artikel opslaan Opmerkingen? Mail ons Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt. U kunt ons ook anoniem een tip geven.

Wat ik mooi vind aan die ruzies bij 50Plus – en waar ik ook dankbaar voor ben – is dat ook de volstrekt *onterechte* vooroordelen die ik over babyboomers heb en die ik eigenlijk niet moet hebben, zich bij 50Plus toch daadwerkelijk materialiseren.